KRİZ döneminde tüketicilerin otomobillere, toplu ulaşıma ve diÄŸer alternatif ulaşım araçlarına olan bakışı araÅŸtıran uluslararası pazar araÅŸtırma ÅŸirketi Synovate, Türkiye’de oldukça dikkat çeken sonuçlara ulaÅŸmış. İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde yaÅŸayan, 18-54 yaÅŸ arasındaki, kadın-erkek toplam 500 tüketici ile görüşülerek yapılan araÅŸtırmaya göre; 3 büyük ildeki evlerin yarısında en az bir otomobil bulunuyor. Motosiklet sahipliÄŸi oranı ise yüzde 3 ile otomobilin oldukça gerisinde kalıyor. Motosiklet’in tercih edildiÄŸi kesime bakıldığında yüksek gelir grubu üyesi, 35-45 yaÅŸ aralığındaki tüketiciler tarafından kullanıldığı ortaya çıkmış. YaÅŸanan ekonomik krizin de etkisiyle tüketicilerin büyük kısmı bu dönemde toplu taşıma araçlarını daha sık kullanacağını söylüyor. Kadınların çoÄŸunluÄŸu oluÅŸturduÄŸu bu grupta, halkın yakın mesafe için otomobil kullanmak yerine bisiklete binmeyi ya da yürüyerek gitmeyi tercih edebileceÄŸi belirtiliyor. ÖTV indirimine şüpheci bakış Hükümet desteÄŸi ile otomobil ve motosikletlere uygulanan ÖTV indiriminin, halihazırda otomobil sahibi olan tüketicinin ilgisini çekmediÄŸi de ortaya çıkmış. Otomobil sahibi olan bu kesimin yüzde 72’si sahip oldukları otomobili deÄŸiÅŸtirmeyi düşünmediÄŸini söylüyor. DiÄŸer yandan, otomobil satın almaya yönelik bir talebin olduÄŸu da gözlerden kaçmıyor. Tüketicilerin yaklaşık dörtte birlik kısmı, önümüzdeki günlerde yeni bir otomobil almaya sıcak bakıyor. Bu eÄŸilimde olanlar ÖTV indiriminin bir süre için önemli bir etken olduÄŸu söylüyor. Tüketicilerin yüzde 60’ı ekonomik krizde otomobil üreticilerinin hükümetten yardım almalarını makul karşılıyor. DiÄŸer yandan yaÅŸ yükseldikçe bu deÄŸerlendirmenin düştüğü de gözlemleniyor. Daha üst yaÅŸ grubu hükümetin otomobil firmalarına yardım yapması konusunda daha şüpheci bir duruÅŸ sergiledikleri ortaya çıkmış. İkinci el otomobil almayı düşünenler ise, bu tercihlerini yetkili bayiden garantili veya sertifikalı modellerden yana kullanacaklarını gösteriyor. Bu da tüketicinin artık açık oto pazarları yerine, uzman raporu olan seceresi belli otomobilleri tercih ederek bilinçlendiÄŸini ortaya koyuyor. Otomobil kullananların, araçlarını ya ’ayaklarını yerden kesen bir taşıt’ ya da ’statü sembolü’ olarak görenler diye ikiye ayrıldığı söylenir. Yapılan araÅŸtırmanın sonucu da bunu kanıtlar nitelikte. Çünkü tüketicilere otomobilin kendileri için ne ifade ettiÄŸi sorulduÄŸunda, “hayatı kolaylaÅŸtıran bir araç” olarak tanımlanıyor. Ancak özellikle gençler ve erkekler için otomobilin duygusal bir anlamı da var. Gençler, otomobil sahibi olmanın rahatlıktan öte kendilerini iyi hissettirdiÄŸini söylüyorlar. AraÅŸtırmaya katılanlar her ne kadar yollarda çok fazla otomobil olmasından rahatsız olsalar da, otomobillerin gerekliliÄŸine de inanıyor. Tüketicilerin yüzde 43’ü özel otomobil yerine yürüyüş, bisiklet, toplu taşıma gibi alternatifleri kullanmak isteseler de üşendikleri için otomobilden vazgeçemediklerini belirtiyorlar. Türkiye’nin üç büyük ÅŸehrinde yaÅŸanan trafik sorununun önüne geçebilmek için, hükümetin otomobil fiyatlarını arttırmasını bir çözüm olarak görmeyen Türk halkı, toplu taşımaya ya da kısa mesafelere bisiklet veya yürüyerek gitmeye yönlendirmenin bu yolla yapılamayacağını düşünüyor. Dikkat çeken diÄŸer nokta da yüzde 60’lık bir kesimin, otomobil kullanmanın bu konuda yapılan bütün masraflara deÄŸdiÄŸini düşünüyor olması. Yani tüketici, toplu taşımada yaÅŸanan sıkıntılar nedeniyle otomobille seyahat etme isteÄŸini lüks deÄŸil ihtiyaç olarak görüyor.
Çevreci hayalleri süslüyor
AraÅŸtırmada, tüketicilerin hayallerinde nasıl bir otomobil yattığı sorulduÄŸunda da çok enteresan bir sonuca ulaşılmış. AraÅŸtırmaya katılanların dörtte biri “herkesin aklını başından alacak bir otomobilleri olsun” istiyor. Bu oran gençlerde ise üçte bire yükseliyor. Yapılan araÅŸtırma genel olarak tüketicilerin hız yapmaya çok pozitif bakmadıklarını da ortaya koyuyor. Fakat hız yapmayı severim diyenlerin oranı gençlerde yüzde 37’yken; üst gelir gruplarında bu deÄŸer yüzde 33’e düşüyor. Paranın hiçbir önemi olmadığını varsaydıklarında, tüketicilerin yüzde 48’i hayallerindeki otomobil yerine çevre dostu bir otomobili tercih edeceklerini belirtiyor. Yüzde 16’sı ise hayallerindeki otomobilin zaten çevre dostu olacağını düşünüyor.
3 büyük ilde her iki evden birinde artık otomobil var
Yaşanan ekonomik kriz nedeni ile hayat standardını yeniden belirlemek zorunda kalan Türk tüketicisi, bu dönemde toplu ulaşım ve otomobiller konusunda oldukça farklı görüşler ortaya koyuyor. Synovate firmasının üç büyük ilde yaptığı araştırmaya göre, bu şehirlerdeki evlerin yarısında en az bir otomobil bulunuyor. Ayrıca hükümet desteği ile otomobil ve motosikletlere uygulanan ÖTV indiriminin, halihazırda otomobil sahibi olan tüketicinin ilgisini çekmediği ortaya çıkmış. Diğer bir yandan tüketici, toplu taşımada yaşanan sıkıntılar nedeniyle otomobille seyahat etme isteğini lüks değil ihtiyaç olduğunu düşünüyor.
